نوشته انواع کلاس درس معکوس اولین بار در آکادمی فردا. پدیدار شد.
]]>کلاسهای درس معکوس، افراد را از طریق فضای مجازی به یکدیگر متصل نموده، باعث ایجاد ارتباطی سالم و آکادمیک میان آنها شده و موجب افزایش مشارکت دانشپذیران میشود.
همانگونه که از تیتر این مقاله متوجه شدهاید، بیش از یک روش برای اجرای کلاس درس معکوس وجود دارد که میبایست از میان آنها، روشی را که متناسب با نوع درس و نوع دانشپذیرتان است را انتخاب نموده و کاملا بر اساس اصول و استراتژیهای مخصوص، آن را پیاده سازی کنید. برای شناخت انواع کلاس درس معکوس، بهتر است ابتدا با انواع روش یادگیری ترکیبی که الهامبخش روش یادگیری معکوس و انوای کلاس درس معکوس بوده اند، آشنا شویم.
1-مدل چرخشی: این نوع، پرکاربردترین و آشناترین مدل یادگیری ترکیبی است. در واقع میتوان روش یادگیری ترکیبی را زیر مجموعه این دسته قرار داد. در این روش، دانشآموزان مبحث درسی جدید را به صورت فردی مطالعه نموده و سپس در میان گروههای کوچکی که از قبل تشکیل شده و در آن قرار دارند، این مبحث را فرد به فرد برای گروه توضیح میدهند و در نهایت از میان گروه، کسی انتخاب شده تا مبحث درسی را برای کل کلاس کنفرانس دهد. اینگونه مبحث درسی جدید، چندین بار و با ادبیات مختلف در کلاس دوره و تکرار شده و بیشتر در ذهن دانشآموزان باقی میماند. در کلاسهای آنلاین، این روش میتواند از طریق وبکم و روشن کردن دوربین تلفن همراه یا لپتاپ صورت پذیرد.
2-مدل فِلِکس: در این مدل، کلاس درس را به ترکیبی از کلاس آموزش آنلاین و کلاس تعامل و مشارکت میان دانشآموزان تبدیل میکنیم. تفاوت این روش با مدل چرخشی در این است که مدل چرخشی شاید 2 یا 3 مرتبه در یک ترم تحصیلی اجرا شود؛ اما مدل فلکس، شاکله کلاس درس بوده و هر جلسه، ترکیبی از آموزش و تعامل دانشپذیران خواهد بود. برخی از مدارس پیشرفته، از روش فلکس در محیط مدرسه استفاده میکنند، به این صورت که تمامی دانشآموزان دارای یک اتاقک مجزا از دیگران هستند که مباحث درسی را در آن مطالعه نموده و از طریق فضای مجازی با دیگر دانشآموزان و معلمان در ارتباط هستند و بدین نحو به رفع سؤالات و ابهامات خود میپردازد.
3-مدل مجازی توسعه داده شده: در این مدل، تقسیمِ کار میان مدرسه و خانه صورت گرفته و این دو محیط و فعالیتهایی که دانشپذیران باید در آنها انجام دهند، کاملا جدا شده اند. دقیقا بر خلاف مدل فلکس که نیاز به حضور هر روزه دانشآموزان در محیط مدرسه دارد؛ در این مدل، روزهای معینی از هفته، برای آموزش در محیط مدرسه اختصاص داده میشوند و روزهای دیگر هفته، مختص آموزش آنلاین در خانه هستند. مثال بارز این روش، «آکادمی سایبری ریو رانچو در نیومکزیکو» است که در آن، دانشآموزان پایه ششم تا هشتم در روزهای دوشنبه، چهارشنبه و جمعه باید در مدرسه برای آموزش حضوری حاضر شوند و روزهای دیگر را صرف آموزش مجازی در خانه خواهند کرد.
1-کلاس درس معکوس استاندارد: کلاسیکترین روش آموزش معکوس، این روش است. در این روش، از دانشپذیران میخواهند تا پیش از حضور در کلاس، مباحث، ویدئوها و منابعی را مطالعه نموده تا آمادگی لازم برای حضور در کلاس درس را داشته و بتوانند با اطلاعاتی که از منابعِ از پیش خوانده کسب کرده اند، مباحث جدیدی را که معلم در کلاس درس آموزش میدهد، بهتر متوجه شوند. در روش معکوس، مدت زمان کلاس درس بیشتر از این که صرف آموزش شود، صرف تمرین برای یادگیری بهتر مطالب پیش آموخته و رفع ابهامات از آنها از طریق گفت و گو با همکلاسیها و معلم خواهد شد.
2-کلاس درس میکرو/کوچک: در این نوع، ویدئوهایی کوچک و 10 الی 15 دقیقهای توسط معلم بارگزاری میشود که در آنها توضیحاتی ابتدایی درباره مباحث درسی جلسه بعد و تکالیفی که دانشآموزان باید انجام دهند، داده میشود و بخش عمده درس و مباحث درسی خود کلاس تدریس و تمرین میشوند.
3-کلاس درس معکوس بحث محور: در این روش، تکالیف درسی در قالب ویدئوهایی مخصوص، توسط معلم توضیح داده شده و منابع و مواد درسی مورد نیاز آنها نیز مورد اشاره قرار خواهد گرفت. سپس در کلاس درس، آن مباحث، مورد بحث و گفت و گو میان دانشآموزان قرار میگیرند. دانشآموزان با مطالعهای که از پیش بر روی مباحث درسی انجام دادهاند، تسلط نسبتا مطلوبی بر روی بحث خواهند داشت و اطلاعات ارزشمندی میان یکدیگر در این مورد رد و بدل خواهند کرد.
4-کلاس درس معکوس مبتنی بر نمایش: دروس ریاضی، شیمی و فیزیک برای آموزش محتوا از این طریق خاص، نیازمند استفاده از روشهای خاص و اصولی هستند؛ برای مثال اندازهگیری دقیق و استفاده از فرمول، نکات کلیدی برای یادگیری درس هندسه و آموزش آن هستند. در روش کلاس درس مبتنی بر نمایش، برای آموزش در ویدئوها، از ابزارهای خاص و برنامههای مخصوص هر درس استفاده میشود و دانشآموزان در صورت ابهام یا متوجه نشدن مفاهیم، میتوانند با جلو و عقب زدن ویدئو آموزشی، این مسائل را رفع نمایند.
5-کلاس درس معکوس مبتنی بر کارِ گروهی: تمرکز این روش بر روی یادگیری گروهی است. پس از آنکه دانشآموزان به صورت فردی مباحث درسی را پیش از کلاس مطالعه نمودند، برای حل تکالیف مربوط به آن، به صورت گروهی با یکدیگر مباحثه و همفکری نموده و به آنها پاسخ میدهند. در این روش، دانشآموزان با توضیح مباحث به یکدیگر، اصلاح ایرادات و در نهایت رسیدن به یک پاسخ یکسان، در روند یادگیری عمیق به همدیگر بسیار کمک خواهند کرد.
6-کلاس درس واقعیت مجازی: در این مدل، تدریس خصوصی کاملا حذف میشود؛ اما در عین حال کلاس درس به صورت خصوصی-عمومی برگزار خواهد شد؛ بدین نحو که اساتید و معلمان، هر کدام ویدئوهای آموزشی را به همراه تمامی تکالیف آنها، برای تمامی دانشپذیران به اشتراک میگذارند. سپس یک زمان اختصاصی برای هر دانشپذیر قرار میدهند تا در آن زمان، به صورت خصوصی با معلم ارتباط برقرار کرده و به رفع سؤالات خود و درک بهتر مفاهیم بپردازند. این روش عدالت نسبی را در امر آموزش ایجاد میکند.
نوشته انواع کلاس درس معکوس اولین بار در آکادمی فردا. پدیدار شد.
]]>نوشته رویکردهای فردی و گروهی برای اجرای روش یادگیری معکوس اولین بار در آکادمی فردا. پدیدار شد.
]]>1-فعالیتهای فردی
اگر احساس میکنید که دانشآموزان شما در درک محتوا و مطالبی که در خارج از کلاس درس با آنها آشنا میشوند، مشکل دارند؛ اجرای فعالیتهای فردی میتواند یکی از مفیدترین و مرتبطترین روشها برای آنان باشد. بهتر است که اینگونه فعالیتها، پیش از فعالیتهای گروهی و برای آن دسته از دانشآموزانی اجرا شود که یادگیری آنان به نحوِ خودآموز و فردی، کارآمدتر است.
الف)نظرسنجی: (زمان لازم برای فعالیت: 5-10 دقیقه)
این روش، برای ارزیابی دانشآموزان نسبت به مطالبی که در خارج از کلاس آموختهاند، بسیار ایدهآل است! شما میتوانید از دانشآموزان بخواهید که با برگهای که بر روی آن بله/خیر یا هر حروف معنادار و مرتبط با نظرسنجی شما نوشته شده است، نظر خود را عنوان کنند. استفاده از کاغذهای رنگی، برای نوآموزان دوره پیش دبستانی و یا دانشآموزان کلاسهای اول تا سوم، بسیار مناسبتر بوده و رنگ و لعاب بیشتری به کلاس درس میدهد. همچنین با استفاده از این روش، میتوانید سؤالات چند گزینهای درباره مباحثی که باید در خانه مطالعه میشده، از دانشآموزان پرسیده و با بررسی جوابهای آنان، از وضعیت کلاس باخبر شوید.
شبکه کلمات/نقشههای مفهومی: (زمان لازم برای فعالیت: 30-45 دقیقه)
یکی از بهترین روشها برای نهادینه کردن یادگیری در ذهن دانشآموزان و جمع کردن تمام مطالب حجیم یک مبحث در یک برگه، نقشه مفهومی یا همان نمودار درختی است که به طرز مختصر و مفیدی، مهمترین مطالب را بهم دیگر مرتبط میکند. این روش میتواند توسط معلمان انجام شده و در دسترس دانشآموزان قرار بگیرد و یا به صورت تکلیف و یا فعالیت تشویقی خارج از کلاس، به دانشآموزان سپرده شده تا اینگونه مطالب را بهتر یاد بگیرند.
ج)حل مسأله به صورت فردی: (زمان لازم برای فعالیت: 30-45 دقیقه)
این روش به دانشآموزان کمک میکند که با شرکت در بحثهای کلاسی و نظرسنجی از دیگر همکلاسیهایشان، از نظرات دیگران استفاده کرده و با تلفیق آن با نظر خود، به حل مسأله برسند. با استفاده از این روش، معلمان میتوانند متوجه ضعف و اشتباهات فردی دانشآموزان شده و مطالبی را که موجب درک غلط آنان شده را، یافته و این مطالب را بیشتر برای دانشآموزان باز کرده و توضیح دهند تا به درک درستی از آن مطالب برسند.
2-فعالیتهای گروهی
میتوان گفت که فعالیتهای گروهی، هدف اصلی روش یادگیری معکوس در بخش درون کلاسی است. در این روشِ کلّی، دانشآموزان ابتدا باید درک فردی خود از مطلب را نزد همگروهیهایشان آورده و با دریافت نظر آنان، نه تنها به درک بهتری از مطلب رسیده؛ بلکه مطالب را به طور عمیقتری یاد بگیرند.
الف)وابستگی گروهی: (زمان لازم برای فعالیت:30-45 دقیقه، تعداد افراد لازم: 3-5 نفر)
ابتدا هر دانشآموز باید ایدههای خود درباره مبحث درسی یا جالبترین بخش از آن را بر روی یک تکّه کاغذ بنویسد. سپس، در گروههای خود، هر برگه را که شامل نظر هر دانشآموز است، مورد بررسی قرار دهند و با یکدیگر درباره اینکه چرا این مطلب مهم و جالبِ توجه بوده، بحث نمایند و به یک اتفاق نظر درباره آنها برسند. در آخر باید ایدهها را بر اساس درجه اهمیتی که بالاتفاق به آن رسیدهاند، طبقهبندی نمایند. این فعالیت کمک میکند تا معلم به این اطمینان برسد که همه دانشآموزان، به تمامی وجوه یک مبحث توجه نموده و آن را درک کرده باشند.
ب)ماتریکس تیمی: (زمان لازم برای فعالیت: 10-20 دقیقه، تعداد افراد لازم: 2 نفر)
زمانی که در کلاس به مباحث درسی رسیدهاید که بسیار بهم شباهت دارند و ممکن است گیجکننده به نظر آیند، روش ماتریکس تیمی، بهترین روش برای این شرایط است. ابتدا معلم باید فهرستی از ویژگیهایی که میان آن دو مبحث مشترک و متفاوت هستند، تهیه نموده و آن موارد را در اختیار گروهها قرار داده تا به صورت یک جدول، ویژگیهای مشترک و متفاوت مباحث را طبقهبندی نمایند. در نهایت معلم باید جدول اصلی که خود تهیه کرده را با کل کلاس به اشتراک گذارد تا مطمئن شود که دانشآموزان مطلب را به درستی درک کرده و انجام دادهاند.
ج)حل مسأله به طریقِ بلند فکر کردن جفتی: (زمان لازم برای فعالیت: 30-45 دقیقه، تعداد افراد لازم: 2 نفر)
ابتدا سؤالات سختی که نیاز به طی کردن چندین مرحله دقیق و پیچیده دارند را در اختیار دانشآموزان قرار دهید. سپس دانشآموزان را به گروههای دو نفره تقسیم کنید و از نفر اول بخواهید تا نظر خود درباره راهِ حل و فرآیند رسیدن به آن را به همگروهی خود توضیح دهد. در این زمان، نفر دیگر گروه به پاسخ او با دقت گوش داده و در نهایت نظر خود درباره جواب همگروهی خود و ابهاماتی که درباره راهِ حل او دارد را عنوان میکند. سپس نوبت فرد دیگر میشود تا راهِ حل خود را توضیح داده و نفر دیگر گوش داده و نظر خود را بیان کند.
د)برگههای واکنشی: (زمان لازم برای فعالیت: 30-45 دقیقه، تعداد افراد لازم: 4-6 نفر)
ابتدا تعدادی سؤال جامع از مطالبی که در خارج از کلاس آموزش داده شده، تهیه نمایید. سپس دانشآموزان را به گروههای مختلف تقسیمبندی نموده و به هر گروه یک برگه سؤال و یک برگه بزرگتر برای نوشتن پاسخهایشان دهید. هر گروه ده دقیقه وقت دارد تا هر چه که در ارتباط با موضوع و سؤال اصلی به ذهنشان میرسد را بنویسند. پس از ده دقیقه، هر گروه برگه سؤال و پاسخ خود را به گروه دیگری میدهد. سپس گروه دیگر نظرات شخصی خود را به برگه پاسخ اضافه میکنند. در نهایت، برگه سؤال پس از چرخیدن میان تمام گروههای کلاس، به دست گروه اولیه رسیده و آنها با خلاصه کردن تمامی نظرات، پاسخها و نظراتی که درباره آن سؤال داده شده را برای کل کلاس توضیح میدهند.
ه)تحقیق گروهی: (زمان لازم برای فعالیت: 1-2 ساعت، تعداد افراد لازم: 2-5 نفر)
ابتدا دانشآموزان باید یک مقاله را در خارج از کلاس به صورت فردی مطالعه نمایند. سپس دانشآموزان یک گروه که همه آن مقاله را مطالعه نمودهاند، باید در گروههای خود درباره آن به طور عمیق بحث کرده و مطالبی که از آن فهمیدهاند را با یکدیگر به اشتراک گذارند. در این فعالیت دانشآموزان باید موضوع را به یکدیگر آموزش داده و درباره آن به توافق برسند. اینگونه دانشآموزان به رفع ابهام درباره مقاله و تصحیح اشتباهات یکدیگر میپردازند. سپس معلم از آنها میخواهد تا خلاصهای یک صفحهای از مقاله به صورت گروهی بنویسند تا وی از درک درست مطالب مقاله توسط گروهها اطمینان حاصل نماید.
نوشته رویکردهای فردی و گروهی برای اجرای روش یادگیری معکوس اولین بار در آکادمی فردا. پدیدار شد.
]]>